Kto ma prawo do zachowku?
Lubię prowadzić sprawy o zachowek, głównie dlatego, że zwykle są to sprawy pewne. Tak jak w alimentach: masz dziecko, to wiesz, że musisz na nie łożyć. Podobnie przy zachowku: jeśli jesteś uprawniony, to wiesz, że zachowek Ci się należy, jeśli jesteś zobowiązany, to wiesz, że musisz zapłacić. Jest tu duże pole do negocjacji, ale łatwiej jest negocjować, wiedząc, ile możesz zyskać, a ile stracić.
Dzisiaj dwa słowa o tym, którym członkom rodziny w ogóle może należeć się zachowek.
Grono osób uprawnionych do zachowku jest bardzo wąskie: zstępni, małżonek oraz rodzice, którzy byliby powołani do spadku na podstawie ustawy.
Takie krótkie zdanie, a tak wiele informacji…
Weźmy na pierwszy ogień małżonka. Małżonkowi niesłusznie pominiętemu przy dziedziczeniu albo przy darowiznach prawie zawsze przysługuje prawo do zachowku. To jest pewniak, bo małżonek należy do pierwszej grupy spadkowej. Dla celów dydaktycznych pomijam tutaj kwestie wydziedziczenia i inne podobne historie, ze względu na to, że piszę tutaj wyłącznie o osobach uprawnionych do zachowku ze względu na stopień pokrewieństwa.
Teraz zajmijmy się zstępnymi. Zstępni to dzieci i wnuki, ewentualnie prawnuki. Dzieci niesłusznie pominięte rozporządzeniach spadkowych, zawsze mają prawo do zachowku
Wnukom należy się zachowek tylko wtedy, gdy nie żyje dziecko spadkodawcy, czyli rodzic wnuka spadkodawcy. Nie brzmi to zbyt klarownie, więc wyjaśnię na przykładzie: jest sobie Anna i Jan. Mieli dzieci: Kacpra oraz Marcina. Niestety Marcin zginął przed ojcem (kolejność śmierci jest tutaj ważna), w wypadku samochodowym i pozostawił po sobie córkę, Lenkę. W przypadku gdyby, Jan w testamencie przekazał cały swój majątek kochance, zachowek będzie przysługiwał: małżonce Jana (Annie), żyjącemu synowi (Kacprowi) oraz Lenie (wnuczce). Gdyby Marcin nie zginął w wypadku, to on miałby prawo do zachowku, a jego córka Lena nie.
Nie miałam jeszcze sprawy o zachowek, w której powodem byłby prawnuk. Wynika to stąd, że aby zachowek przysługiwał prawnukowi, jego przodkowie w tej samej linii (czyli jego rodzic oraz jego dziadek) musieliby nie żyć. Rzadko się to zdarza.
Zachowek rodzicom spadkodawcy będzie przysługiwał wyłącznie w dwóch przypadkach:
-
gdy spadkodawca nie miał dzieci, ale miał żonę lub męża. Wynika to stąd, że w takich okolicznościach małżonek dziedziczy wspólnie z rodzicami. Jeśli małżonkowie sporządzili testamenty wzajemne, co obecnie jest dość popularne, a ich rodzice żyją, teoretycznie rodzic spadkodawcy może pozwać swoją synową/swojego zięcia o zachowek.
-
gdy spadkodawca nie miał ani żony/męża ani dzieci. Wtedy rodzice są jedynymi spadkobiercami (o ile żyją).
Uwaga: jeśli spadkodawca ma choćby jedno dziecko (i ono żyje i dziedziczy), to zachowek rodzicom spadkodawcy nigdy nie będzie przysługiwał.
Wynika to z tej części przepisu, w którym mowa o tym, że zachowek przysługuje wyłącznie osobom, które byłyby powołane do spadku na podstawie ustawy. Jeśli żyje dziecko, to cały spadek będzie przysługiwał dziecku. Rodzice spadkodawcy nic nie mają wówczas ani do spadku, ani do zachowku.
Chcę zwrócić uwagę na to, że w grę mogą wchodzić różne modyfikacje tych zasad związane np. z wydziedziczeniem, uznaniem za niegodnego dziedziczenia, sprawą rozwodową będącą w toku pomiędzy spadkodawcą a jego małżonkiem... Ale o tym innym razem...
Godziny otwarcia:
Poniedziałek - Piątek od 8:00 do 15:00
Adwokat Katarzyna Błaszczyk | Polityka prywatności
Kancelaria Adwokacka Adwokat Katarzyna Błaszczyk - Prawo Spadkowe | Prawnik Inowrocław
Adwokat Inowrocław, sprawy spadkowe Inowrocław, zachowek Inowrocław, rozwód Inowrocław