Przedawnienie roszczeń o zachowek
Jeszcze gdy byłam na studiach, termin przedawnienia roszczenia o zachowek wynosił 3 lata. W 2011 roku nastąpiła mała rewolucja i ustawodawca wydłużył ten termin do 5 lat. Lubię syntetyczne odpowiedzi, więc napiszę tutaj o kwestiach, które w kontekście przedawnienia roszczeń o zachowek są najważniejsze:
- Jak liczyć termin pięcioletni, jeśli spadkodawca sporządził testament?
Jeśli spadkodawca sporządził testament przedawnienia roszczenia o zachowek jest liczone od momentu ogłoszenia testamentu, a nie od daty śmieci spadkodawcy. Co to znaczy? Że termin początkowy liczenia pięciu lat rozpocznie się później niż śmierć spadkodawcy.
Dlaczego ta jest? Dlatego, że ogłoszenie testamentu to oficjalna czynność, której muszą dokonać odpowiednie podmioty, a więc załatwienie tego od ręki zwykle jest niemożliwe. Jeśli dokonujecie ogłoszenia testamentu u notariusza, zapewne poczekacie na termin u rejenta kilka tygodni. Jeśli robicie to w sądzie, nastąpi to zapewne po kilku miesiącach od złożenia wniosku. I dopiero potem zaczyna biec termin 5-letni.
- A co jeśli testament nie został otwarty i ogłoszony?
Może się zdarzyć, że testament zostanie oficjalnie ogłoszony wiele miesięcy, a nawet wiele lat po śmierci spadkodawcy. Miałam kiedyś sytuację, gdy żona znalazła testament po latach od śmierci męża, sprzątając dokumenty. Dopiero gdy oficjalnie dokonała otwarcia i ogłoszenia testamentu w sądzie, zaczął biec termin przedawnienia roszczenia o zachowek.
- Jak liczyć termin pięcioletni, jeśli spadkodawca nie sporządził testamentu?
Jeśli nie było testamentu (a spadkodawca rozdysponował swoim majątkiem za życia w formie darowizn), termin dochodzenia zachowku upływa po pięciu latach od śmierci spadkodawcy.
- Co jeśli mimo przedawnienia roszczenia, ktoś wniesie pozew do sądu?
Jeżeli mimo przedawnienia roszczenia strona zdecyduje się wnieść pozew do sądu, pozwany może podnieść zarzut przedawnienia. Jeśli sąd zbada, że przedawnienie rzeczywiście nastąpiło, to powództwo ulegnie oddaleniu, to znaczy, że strona, która je wniosła przegra proces i zostanie obciążona jego kosztami.
- Warto wiedzieć, że w wyjątkowych przypadkach...
...termin przedawnienia roszczenia o zachowek może ulec przerwaniu (to znaczy że zaczyna biec od nowa) np. w sytuacji gdy nie wiadomo kto dziedziczy, bo jest spór sądowy co do ważności testamentu, a także w kilku innych konfiguracjach, w których ktoś dochodził wcześniej potwierdzenia swoich praw do spadku. Jeśli występują takie wątpliwości, koniecznie skonsultuj się z prawnikiem przed wytoczeniem powództwa, bo te zagadnienia są trudne do rozstrzygnięcia. Z ciekawości przetestowałam to na ChcacieGPT – nie ogarnął…
- Na koniec taki prawniczy smaczek, który do dziś jest szeroko dyskutowany na forach dla adwokatów: kiedy upływa termin końcowy biegu terminu przedawnienia roszczenia o zachowek?
W związku z nowelizacją sprzed kilku lat i brakiem orzecznictwa Sądu Najwyższego (na które wszyscy czekamy jak na deszcz) tak do końca nie możemy być pewni, czy bieg terminu przedawnienia upływa na koniec roku kalendarzowego po upływie tych pięciu lat, czy równo po pięciu latach. W pierwszym wariancie roszczenie które powstało 1 lipca 2020 roku przedawniłoby się 31 grudnia 2025 roku, w drugim wariancie roszczenie, które powstało 1 lipca 2020 roku, przedawniłoby się 1 lipca 2025 roku. Należę do fanów drugiego podejścia, ale czy mam rację, to nie wiem. Nikt nie chce ryzykować, dlatego wszyscy wytaczają powództwa w krótszym, bezpieczniejszym terminie.
Ale na pewno kiedyś trafi się śmiałek, który zaryzykuje własną kieszenią, w konsekwencji sprawa doturla się aż przed Sąd Najwyższy i wszyscy poznamy prawdę objawioną. Kiedy to nastąpi? Nikt nie wie...
Godziny otwarcia:
Poniedziałek - Piątek od 8:00 do 15:00
Adwokat Katarzyna Błaszczyk | Polityka prywatności
Kancelaria Adwokacka Adwokat Katarzyna Błaszczyk - Prawo Spadkowe | Prawnik Inowrocław
Adwokat Inowrocław, sprawy spadkowe Inowrocław, zachowek Inowrocław, rozwód Inowrocław