Umowa dożywocia a zachowek
Bywa, że spadek po najbliższej osobie jest „pusty”, bo nic po sobie nie zostawiła. Za to za życia przekazała mieszkanie/dom/gospodarstwo jednemu ze swoich dzieci. Pozostałe rodzeństwo trafia do mnie na poradę prawną z pytaniem, czy przysługuje im zachowek. I co wtedy robię?
Zwykle odszukuję numer księgi wieczystej przekazanej nieruchomości i zaglądam do działu, w którym wskazany jest tytuł przeniesienia prawa własności. Bo takiemu rodzeństwu zachowek będzie przysługiwał, jeśli nieruchomość została przekazana w drodze umowy darowizny, a nie będzie przysługiwał, jeśli nieruchomość została przekazana w drodze umowy dożywocia.
Dlaczego tak się dzieje?
Darowizna to przekazanie czegoś pod tytułem darmym. To oznacza, że ja daje Ci to, czy tamto, ale nic więcej od Ciebie nie oczekuję.
Z kolei umowa dożywocia to umowa dwustronnie zobowiązująca. Czyli: ja daje Ci nieruchomość, w zamian za to, oczekuję od Ciebie zapewnienia mi dożywotniego utrzymania. W takim wypadku nabywca nieruchomości „powinien w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający miejscowym zwyczajom.”
Uwaga! Taka jest mniej więcej treść umowy dożywocia. Jest to zwykle akt notarialny zatytułowany „umowa dożywocia”. Zapis w akcie notarialnym darowizny o tym, że ktoś ma prawo dożywotniego korzystania z domu, którego był właścicielem nie jest umową dożywocia! To zwykła służebność osobista, a od takiej darowizny w dalszym ciągu należy się zachowek.
Różnica między dożywociem a umową darowizny jest zasadnicza. Darowizna to umowa jednostronnie zobowiązująca (tylko jedna strona coś świadczy), natomiast umowa dożywocia to umowa dwustronnie zobowiązująca (obie strony coś sobie dają nawzajem). Sąd Najwyższy właśnie dlatego uznał, że od darowizny przysługuje zachowek, a od dożywocia nie. Dlaczego ktoś miałby płacić zachowek, skoro napracował się nad tym, żeby ta nieruchomość była jego? Musiał przecież opiekować się zbywcą nieruchomości.
Umowę dożywocia można zakwestionować, jeśli nie była wykonywana, ale to już inna para kaloszy.
Jeśli masz wątpliwości, zapraszam na poradę prawną.
Godziny otwarcia:
Poniedziałek - Piątek od 8:00 do 15:00
Adwokat Katarzyna Błaszczyk | Polityka prywatności
Kancelaria Adwokacka Adwokat Katarzyna Błaszczyk - Prawo Spadkowe | Prawnik Inowrocław
Adwokat Inowrocław, sprawy spadkowe Inowrocław, zachowek Inowrocław, rozwód Inowrocław